De Belgische overheidsschuld blijft oplopen en behoort inmiddels tot de hoogste van heel Europa. Volgens cijfers van Eurostat, het Europese statistiekbureau, stond het land eind juni op de vierde plaats van landen met de grootste schuldenlast. Daarmee laat het Spanje steeds verder achter zich.
De totale schuld van België bedroeg eind tweede kwartaal 106,2% van het bruto binnenlands product (bbp). Ter vergelijking: Spanje zit op 103,4%, terwijl Italië en Frankrijk respectievelijk op 138,3% en 115,8% staan. Alleen Griekenland heeft met 151,2% een nog grotere schuldenberg. Dat België zo hoog in deze ranglijst staat, is zorgelijk. Niet alleen voor België zelf, maar ook voor beleggers in de eurozone. De Belgische economie is relatief klein, maar sterk verweven met de rest van Europa — en daarmee ook met Nederland.
Schuldgraad EU stijgt opnieuw
Eurostat meldde dat de gemiddelde schuldgraad in de Europese Unie eind tweede kwartaal is gestegen naar 81,9% van het bbp. In het eerste kwartaal was dat nog 81,5%. De verschillen tussen de lidstaten blijven echter groot.
De top vijf van hoogste schulden (eind Q2 2025):
🇬🇷 Griekenland — 151,2%
🇮🇹 Italië — 138,3%
🇫🇷 Frankrijk — 115,8%
🇧🇪 België — 106,2%
🇪🇸 Spanje — 103,4%
Vooral België is opvallend omdat het land in korte tijd is opgeschoven in de rangorde. Nog in 2022 had Spanje een hogere schuldgraad dan België. Inmiddels is dat verschil omgekeerd en groter geworden.
Ook het tekort loopt op
Niet alleen de schuld stijgt, ook het begrotingstekort gaat in België de verkeerde kant op.
In 2021 stond België op de tiende plaats van landen met de hoogste tekorten in de EU. In 2022 en 2023 schoof het land op naar de achtste plaats. Inmiddels staat België op plaats zeven. Het tekort bedroeg vorig jaar 4,4% van het bbp, tegen een Europees gemiddelde van 3,1%. Alleen Roemenië (9,3%), Polen (6,5%) en Frankrijk (5,8%) scoren nog slechter. Dat betekent dat België niet alleen al veel schuld heeft, maar ook elk jaar extra schuld blijft maken. Hierdoor groeit de schuldenberg structureel verder.
Structurele oorzaken
De Belgische situatie is niet het gevolg van een acute crisis, maar van structurele problemen. Enkele belangrijke oorzaken:
* Hoge uitgaven aan sociale zekerheid, met name pensioenen en gezondheidszorg, in een vergrijzende samenleving.
* Een complex politiek systeem, waarin begrotingsdiscipline moeilijk afdwingbaar is tussen federale en regionale overheden.
* Weinig ruimte voor extra belastingen, omdat de belastingdruk al hoog is.
* Weinig politieke bereidheid tot structurele hervormingen, mede door electorale druk.
De Belgische overheidsschuld is daardoor structureel moeilijk af te bouwen, zelfs bij een stabiele of groeiende economie.
Waarom dit ook voor Nederlandse beleggers relevant is
Hoewel België klein is vergeleken met Frankrijk of Italië, heeft de Belgische schuldpositie wél invloed op de eurozone als geheel. Nederland en België zijn economisch nauw met elkaar verbonden, vooral via:
* Handel en logistiek (bijv. haven van Antwerpen en Rotterdam),
* Grensoverschrijdende bedrijven,
* En niet te vergeten: de gezamenlijke munt.
Een oplopende schuld in meerdere lidstaten — waaronder Frankrijk én België — kan:
* leiden tot hogere risicopremies op Europese staatsobligaties,
* de renteverschillen binnen de eurozone vergroten,
* en het vertrouwen in de euro onder druk zetten.
Voor obligatiebeleggers betekent dit: grotere spreiding in rendement en risico tussen noordelijke en zuidelijke lidstaten, maar ook meer volatiliteit.
Tips voor HCC-leden en beleggers
* Houd rekening met hogere rentes in landen met oplopende schulden. Dat kan kansen bieden (hogere coupons), maar ook risico’s (grotere kans op koersdalingen of politieke onrust).
* Spreid beleggingen internationaal en niet alleen over verschillende sectoren, maar ook over landen en looptijden.
* Volg de ontwikkelingen rond de eurozone-schulden nauwgezet: de situatie in België is niet op zichzelf staand, maar onderdeel van een bredere trend van stijgende staatsschulden in Europa.
* Pensioenfondsen beleggen ook in Belgische obligaties. Hogere risico’s kunnen dus indirect ook gevolgen hebben voor pensioenvermogens van Nederlanders.
* Wees alert op politieke ontwikkelingen: begrotingsproblemen kunnen snel marktrisico’s worden, zeker in verkiezingsjaren.
Tot slot
De stijgende Belgische schuld is geen op zichzelf staand incident, maar een symptoom van een bredere Europese uitdaging: hoge overheidsuitgaven, beperkte begrotingsdiscipline en politieke terughoudendheid bij structurele hervormingen. Voor beleggers in staatsobligaties of eurozone-gerelateerde producten is het belangrijk om deze ontwikkelingen niet te negeren. De rentegevoeligheid en politieke risico’s in Zuid- en West-Europa zullen de komende jaren waarschijnlijk toenemen.
Disclaimer: Dit artikel is bedoeld voor leden van HCC!beleggen en heeft een informatief karakter. Het vormt geen individueel beleggingsadvies. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.
