De economische groei van China is het afgelopen jaar uitgekomen op ongeveer 5 procent. Dat lijkt op het eerste gezicht nog altijd een respectabel cijfer, zeker vergeleken met veel westerse landen Toch is deze groei de laagste in tientallen jaren en een belangrijk signaal dat de Chinese economie te maken heeft met diepere, structurele problemen. Volgens sinoloog Boudewijn Poldermans, verbonden aan de Netherlands China Business Council, is het groeicijfer op zichzelf geen verrassing. Het past binnen de verwachtingen van de Chinese overheid. De echte zorgen zitten echter in de fundamenten van het economische model.
Handelsspanningen niet het grootste probleem
Vaak wordt gedacht dat Amerikaanse importheffingen en exportbeperkingen de belangrijkste oorzaak zijn van de vertraging. In de praktijk blijken deze maatregelen minder impact te hebben dan verwacht. Chinese bedrijven weten vaak via andere routes hun producten alsnog op de wereldmarkt te brengen. Bovendien probeert de Chinese overheid al jaren minder afhankelijk te worden van export en meer te leunen op binnenlandse consumptie. Juist op dat punt loopt het echter vast.
Consumenten houden de hand op de knip
Een van de grootste problemen is dat Chinese consumenten weinig besteden. Veel huishoudens sparen liever dan dat zij hun geld uitgeven. Dat heeft te maken met onzekerheid over werk, inkomen en toekomstvoorzieningen. De werkloosheid onder jongeren is relatief hoog en veel mensen maken zich zorgen over hun pensioen en gezondheidszorg. Zolang die onzekerheid blijft bestaan, blijven consumenten voorzichtig.
Volgens Poldermans zou de overheid hier een sleutelrol kunnen spelen door meer zekerheid te bieden op het gebied van pensioen en zorg. Pas als mensen vertrouwen hebben in hun oude dag, zullen zij hun spaargeld durven besteden.
Vastgoed als mislukte pensioenoplossing
Lange tijd zagen veel Chinezen vastgoed als hun belangrijkste oudedagsvoorziening. Het kopen van extra appartementen leek een veilige investering. Inmiddels blijkt dat een misrekening. De Chinese vastgoedmarkt verkeert al jaren in crisis. Grote projectontwikkelaars zijn failliet gegaan en miljoenen woningen staan leeg of zijn nooit afgebouwd. Naar schatting gaat het om tientallen miljoenen appartementen. Voor veel middenklassegezinnen betekende dit een forse vermogensdaling. Dat verlies aan vertrouwen werkt nog steeds door in het bestedingsgedrag.
Vergrijzing zet het systeem onder druk
Naast economische problemen kampt China met een snel vergrijzende bevolking. Er worden steeds minder kinderen geboren, terwijl het aantal ouderen toeneemt. Verwacht wordt dat de bevolking in de komende decennia sterk zal afnemen. De huidige pensioenleeftijd is laag: 55 jaar voor vrouwen en 60 jaar voor mannen. In de industrie stoppen veel mensen zelfs al rond hun vijftigste. Dit systeem is op termijn niet houdbaar. Het verhogen van de pensioenleeftijd is politiek gevoelig en kost tijd. Volgens deskundigen zal het tientallen jaren duren voordat dit volledig is aangepast.
Daarmee is China in een unieke situatie beland: het land wordt oud voordat het echt rijk is geworden. In veel westerse landen ging economische groei vooraf aan vergrijzing. In China lopen die processen door elkaar heen.
Gevolgen voor de wereldeconomie
De Chinese economie speelt een grote rol in de wereldeconomie. Een langdurige groeivertraging heeft daarom gevolgen voor:
* grondstoffenprijzen
* internationale handel
* multinationale ondernemingen
* opkomende markten
Wanneer China minder investeert en consumeert, voelen andere landen dat direct. Vooral sectoren als technologie, industrie en luxeproducten zijn gevoelig voor veranderingen in Chinese vraag.
Wat betekent dit voor HCC-leden?
Voor leden van HCC!beleggen is deze ontwikkeling belangrijk om in perspectief te plaatsen. China blijft een economische grootmacht, maar het groeimodel verandert. Dat heeft gevolgen voor beleggers:
* Aandelen van bedrijven met veel China-blootstelling kunnen volatieler worden
* Grondstoffenmarkten kunnen gevoeliger reageren op Chinese cijfers
* Opkomende markten blijven afhankelijk van Chinese vraag
* Langetermijnverwachtingen voor China worden realistischer en gematigder
Voor beleggers betekent dit dat blind vertrouwen op “Chinese groei” niet meer vanzelfsprekend is. Analyse van sectoren, regio’s en risico’s wordt steeds belangrijker.
Diversificatie over meerdere landen en markten blijft daarom een essentieel uitgangspunt.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies, koopaanbeveling of uitnodiging tot handelen. Beleggen brengt risico’s met zich mee en kan leiden tot verlies van (een deel van) de inleg. Economische en geopolitieke ontwikkelingen zijn onzeker en moeilijk te voorspellen. HCC en HCC!beleggen aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor beslissingen die op basis van dit artikel worden genomen. Raadpleeg bij twijfel een financieel adviseur en maak uw eigen afweging op basis van uw persoonlijke financiële situatie, kennis en risicobereidheid.
